Cách ăn sushi ở Nhật Bản: Hướng dẫn cho người mới

JGO! Japan Travel Desk

Bạn có thể ăn sushi bằng tay hoặc bằng đũa. Nếu chấm nước tương cho nigiri, Tổng cục Du lịch Nhật Bản (JNTO) khuyên bạn chấm phần nguyên liệu phủ bên trên, đừng nhúng phần cơm, vì cơm có thể thấm quá nhiều nước tương và bị rời ra. Hãy coi gừng muối chua là món giúp làm sạch vị giác, làm theo chỉ dẫn của nhà hàng nếu có, và nhớ rằng sushi không nhất thiết là đồ sống: nguyên liệu có thể đã nấu chín hoặc còn sống.

Thông tin dưới đây dựa trên hướng dẫn chính thức đã được kiểm tra vào ngày 4 tháng 11 năm 2026. Thực đơn, giá, điều kiện đặt chỗ và cách phục vụ của sushi khác nhau tùy nhà hàng, nên không có một mức giá hay bộ quy tắc chung cho cả nước. Khi bạn chưa chắc về nguyên liệu hoặc cách món ăn được phục vụ, hãy hỏi nhân viên tại quán đó.

1. Cách ăn sushi: bảng so sánh nhanh

Hãy dùng bảng này làm điểm xuất phát, không phải quy tắc cho mọi nhà hàng. Lời khuyên về nước tương đến từ hai nguồn khác nhau: JNTO giải thích cách tránh để cơm thấm nước tương, còn Kura Sushi giới thiệu một cách làm cho chuỗi của họ. Hãy làm theo chỉ dẫn riêng cho từng món hoặc từng nhà hàng mà bạn nhận được.

Các so sánh này hữu ích vì chúng tách hướng dẫn chung ra khỏi chỉ dẫn của từng chuỗi. Ví dụ, lời khuyên của JNTO nói về việc chấm phần nguyên liệu phủ, còn Kura Sushi mô tả cách cho một chút nước tương trực tiếp lên sushi tại các nhà hàng của họ. Đừng cho rằng cách nào trong hai cách này sẽ thay thế được lời của đầu bếp hay nhà hàng về một món cụ thể.

Các nguồn này cũng không đưa ra một mức giá, lịch mở cửa hay quy định đặt chỗ chung cho cả nước. Trước khi đi, hãy xem thực đơn hiện tại và thông tin khi ghé quán của nhà hàng bạn chọn, nhất là khi bạn tính theo ngân sách, thời gian hoặc nhu cầu ăn uống riêng. Nếu thông tin trên mạng chưa trả lời được câu hỏi của bạn, hãy liên hệ trực tiếp với nhà hàng.

2. Cách ăn sushi: ý nghĩa của các từ

Sushi không chỉ có nghĩa là cá sống. JNTO mô tả sushi là cơm trộn giấm đi cùng các nguyên liệu như hải sản, trứng hoặc rau, và giải thích rằng các nguyên liệu này có thể được nấu chín chứ không chỉ để sống. Nếu gặp món lạ trong thực đơn, đừng đoán nguyên liệu hay cách chế biến chỉ từ chữ "sushi"; hãy hỏi nhà hàng món đó có gì.

Hai thuật ngữ hữu ích từ Hiệp hội sushi Hyogo là shari, nghĩa là cơm trộn giấm, và neta, nghĩa là nguyên liệu chính hoặc lớp nguyên liệu phủ của sushi. Biết cái nào là cái nào sẽ giúp bạn dễ hiểu lời khuyên về nước tương hơn: JNTO khuyên chấm nước tương vào phần nguyên liệu phủ, đừng để cơm thấm hết nước. Đây là những từ vựng hay, nhưng khách không cần dùng chúng khi gọi món hay khi thưởng thức bữa ăn.

Hiệp hội cũng ghi lại một số từ dùng trong nhà hàng: agari nghĩa là trà, gyoku nghĩa là trứng đã nấu chín, và murasaki nghĩa là nước tương. Đây là ví dụ về từ vựng trong nhà hàng, không phải những từ mà du khách phải biết. Nếu nghe một từ lạ hoặc không nhận ra món trong thực đơn, hỏi nhân viên để được giải thích sẽ đáng tin hơn là đoán. Xem phần giải thích về phong tục sushi của Hiệp hội sushi Hyogo.

3. Cách ăn sushi bằng tay hoặc bằng đũa

JNTO cho biết ăn sushi bằng tay là được, và Hiệp hội sushi Hyogo cũng mô tả cách ăn bằng đũa. Hãy chọn cách bạn thấy thoải mái và giúp bạn cầm miếng sushi dễ dàng. Khi cả hai cách đều được chấp nhận trong hướng dẫn, bạn không cần coi một cách là đúng hơn cách kia.

Nếu bạn quyết định dùng nước tương, JNTO khuyên chạm phần nguyên liệu phủ vào nước tương. Lý do rất thực tế: cơm trộn giấm có thể thấm quá nhiều nước tương và dễ bị rời ra hơn. Hãy dùng nước tương và cách bày biện của nhà hàng như được đưa ra, và tránh nhúng cơm vào một vũng nước tương.

Kura Sushi đưa ra một ví dụ khác trong hướng dẫn cho lần đầu đến quán: nhỏ trực tiếp một hoặc hai giọt nước tương lên sushi và thêm wasabi tùy theo sở thích. Đó là hướng dẫn của chuỗi này, không phải chỉ dẫn chung cho mọi quầy sushi hay nhà hàng. Nếu món ăn có kèm chỉ dẫn riêng, hãy làm theo hoặc hỏi nhân viên trước khi thêm bất cứ thứ gì.

Một câu hỏi khác là nên làm gì khi bạn chưa chắc một món được phục vụ thế nào. Bạn có thể hỏi, đừng cho rằng miếng nào cũng được cầm hay nêm nếm giống nhau. Điều này đặc biệt hữu ích khi nhà hàng đưa ra chỉ dẫn cho một suất ăn hoặc một món cụ thể. Hướng dẫn chính thức hiện có ủng hộ lựa chọn chung là ăn bằng tay hoặc bằng đũa và lời khuyên về nước tương ở trên.

Các video hiện có của những người làm nội dung cho thêm góc nhìn, nhưng đó là phần trình bày riêng của từng người, không phải quy định chính thức. Phần tổng quan về phép lịch sự khi ăn sushi của ML Series và Mẹo ăn sushi của SAMUKICHI -Japan food studio- có thể xem cùng với hướng dẫn của nhà hàng. Với những điểm chung, hãy dùng các nguồn chính thức và làm theo chỉ dẫn tại nơi bạn ăn.

4. Cách ăn sushi: gừng, trà và thứ tự ăn

JNTO mô tả gari, tức gừng muối chua ăn kèm sushi, là món giúp làm sạch vị giác chứ không phải nguyên liệu phủ. Hiệp hội sushi Hyogo cũng nêu gừng hoặc trà là ví dụ về cách làm mới vị giác sau một vị đậm hơn. Bạn có thể ăn gừng giữa các miếng khi thấy cần; hướng dẫn không coi đó là bước bắt buộc sau mỗi miếng.

Hiệp hội cho biết thứ tự thưởng thức là tùy theo món nào bạn thấy ngon. Hiệp hội nêu việc đi từ vị nhẹ đến vị đậm như một thứ tự có thể làm, không phải quy tắc cố định cho mọi thực khách hay nhà hàng. Nếu bạn ăn theo suất, nhà hàng có thể có thứ tự hoặc chỉ dẫn riêng, nên hãy làm theo đó thay vì tự đặt ra một thứ tự chung.

Hướng dẫn cho lần đầu đến Kura Sushi mô tả cách bố trí có đũa và bột trà xanh. Hướng dẫn gợi ý cho khoảng một thìa cà phê bột trà vào cốc. Lượng này và cách bố trí này chỉ nằm trong hướng dẫn của chuỗi; nơi khác có thể phục vụ trà theo cách khác, nên hãy xem trên bàn hoặc hỏi nhân viên nếu bạn chưa chắc. Hướng dẫn của Kura Sushi giúp bạn hiểu ví dụ của nhà hàng đó, chứ không phải để cho rằng nhà hàng nào cũng có dụng cụ giống vậy.

5. Cách ăn sushi ở nhà hàng sushi băng chuyền

Ở nhà hàng sushi băng chuyền, chỉ dẫn chính của JNTO rất đơn giản: không đặt đĩa trở lại băng chuyền sau khi đã lấy. Nếu đang chọn món, hãy xem thực đơn, giá và cách gọi món của chính nhà hàng đó.

Kura Sushi có đăng hướng dẫn cho lần đầu đến quán, giải thích chi tiết cách bố trí bàn của họ, gồm cách dùng nước tương và bột trà xanh. Điều này cho du khách một ví dụ cụ thể về hướng dẫn của một chuỗi, nhưng không nên coi đó là mô tả của mọi nhà hàng băng chuyền. Quán khác có thể giải thích thực đơn, dụng cụ và cách gọi món theo cách khác.

Nếu nguyên liệu hoặc cách chế biến quan trọng với bạn, hãy hỏi trước khi gọi món. Sushi có thể có hải sản, trứng hoặc rau, và nguyên liệu có thể sống hoặc đã nấu chín; chỉ riêng tên món có thể chưa nói đủ về những gì bên trong. Nếu bạn bị dị ứng hoặc phải kiêng ăn, hãy liên hệ nhà hàng trước chuyến đi nếu có thể, rồi xác nhận nhu cầu của bạn với quán thay vì tự cho là được.

6. Cách ăn sushi: đặt chỗ và phép lịch sự ở nhà hàng

Hướng dẫn chung về ăn uống của JNTO đề nghị khách đến đúng giờ khi đã đặt chỗ và hủy sớm nếu không thể đến. JNTO cũng giải thích rằng oshibori là khăn để lau tay trước bữa ăn; dùng xong thì gấp lại và đặt sang một bên hoặc lên khay. Bạn có thể đọc thêm lời khuyên rộng hơn trong hướng dẫn của JNTO về phong tục và phép lịch sự ở Nhật Bản.

JNTO khuyên tránh dùng mùi hương nồng ở nhà hàng sushi và cho biết một số nhà hàng có quy định riêng về nước hoa. Hướng dẫn chung về phép lịch sự của JNTO cũng nói rằng ở Nhật Bản thường không có thói quen đưa tiền boa. Đây là những điểm chung hữu ích, nhưng mỗi quán có thể đặt thêm điều kiện, nên hãy xem thông tin đặt chỗ và thanh toán của quán trước khi đi.

Nếu bạn bị dị ứng hoặc không ăn được một nguyên liệu nào đó, hãy liên hệ nhà hàng trước khi đến và hỏi xem họ có đáp ứng được không. Với một suất ăn hoặc một quầy cụ thể, hãy xác nhận với quán những gì được bao gồm, giá và thời gian; những điều kiện này không thể suy ra từ phép lịch sự chung khi ăn sushi. Nhà hàng là nguồn đúng để biết thông tin hiện tại về thực đơn và cách phục vụ của họ.

Một hướng dẫn của SUSHI JAPAN cũng đưa ra chỉ dẫn riêng cho quán về suất ăn được phục vụ lần lượt. Hướng dẫn đề nghị khách báo cho nhà hàng trước khi đến về nguyên liệu không ăn được và dị ứng, và mô tả việc gọi thêm sushi sau khi suất ăn đã được phục vụ. Hướng dẫn nói rằng sushi được đưa ra từng miếng một đã được nêm sẵn, đề nghị khách chờ đến khi đầu bếp làm xong công đoạn cuối, và nói không được chạm vào dao, cá tươi hay phần nguyên liệu phủ. Hướng dẫn cũng khuyên dùng lượng nước tương và wasabi vừa phải. Đây là các chi tiết do hướng dẫn đó nêu, không nên áp dụng cho mọi nhà hàng sushi. Tệp PDF hướng dẫn của SUSHI JAPAN đã được tìm thấy trong kết quả tìm kiếm chính thức, nhưng khi mở trực tiếp thì gặp lỗi 404, nên chưa xác nhận được hiện nay còn dùng được không.

Hướng dẫn SUSHI JAPAN đó cũng cho biết quán chào đón việc chụp ảnh và quay video. Sự cho phép này chỉ áp dụng cho quán đó, không bảo đảm rằng quầy sushi nào cũng cho chụp ảnh. Hãy xem chỉ dẫn hiện tại của nhà hàng trước khi chụp, nhất là khi nhân viên hoặc các thực khách khác có thể vào khung hình.

Video của những người làm nội dung về cách ăn sushi

Các video này cho thấy cách làm và góc nhìn của từng người, không thay thế chỉ dẫn của nhà hàng. Chúng có thể giúp bạn thấy mỗi người ăn sushi theo cách khác nhau, nhưng hướng dẫn chính thức ở trên là cơ sở tốt hơn cho các điểm chung như ăn bằng tay hoặc bằng đũa, dùng gừng và không đặt đĩa trở lại băng chuyền. Nếu cách trong video khác với chỉ dẫn tại nhà hàng, hãy làm theo nhà hàng.

• Munchies: video về cách ăn sushi
• Business Insider: cách làm của đầu bếp Nobu Matsuhisa
• Nobu Restaurants: video cùng đầu bếp Nobu Matsuhisa
• @smine27: bữa ăn của một người tại quầy sushi ở Kyoto
• NowThis Impact: video về phép lịch sự khi ăn sushi

Các video cho thấy từng người và từng hoàn cảnh riêng, nên không đặt ra quy tắc chung cho mọi nhà hàng. Hãy xem chúng như phần xem thêm, rồi kiểm tra chỉ dẫn và thực đơn tại nhà hàng bạn chọn. Điều này đặc biệt quan trọng khi nhà hàng có suất ăn, cách nêm nếm riêng hoặc hạn chế về chụp ảnh.

7. Hỏi đáp về cách ăn sushi

Ăn sushi bằng tay có được không?

Được. JNTO cho biết ăn sushi bằng tay là được, và Hiệp hội sushi Hyogo cũng mô tả cách ăn bằng đũa. Hãy chọn cách bạn dùng thoải mái và làm theo mọi chỉ dẫn dành cho từng món.

Sushi nào cũng làm từ cá sống phải không?

Không. JNTO mô tả sushi là cơm trộn giấm kết hợp với các nguyên liệu như hải sản, trứng hoặc rau, và cho biết nguyên liệu có thể đã nấu chín hoặc còn sống. Nếu cần biết một món có gì hoặc được chế biến thế nào, hãy hỏi nhân viên về món đó.

Có nên cho nước tương lên phần cơm không?

JNTO khuyên chạm phần nguyên liệu phủ vào nước tương vì cơm có thể thấm quá nhiều nước tương và bị rời ra. Kura Sushi đưa ra một ví dụ khác, riêng cho chuỗi này, là nhỏ trực tiếp một hoặc hai giọt lên sushi. Hãy làm theo hướng dẫn của nhà hàng cho món trước mặt bạn, đừng coi cách nào trong hai cách là cách chung.

Gừng muối chua có phải là nguyên liệu phủ không?

JNTO mô tả gari là món giúp làm sạch vị giác, không phải nguyên liệu phủ của sushi. Hiệp hội sushi Hyogo cũng nêu gừng hoặc trà là ví dụ về cách làm mới vị giác sau một vị đậm. Nếu muốn, bạn có thể dùng giữa các miếng; hướng dẫn không coi đó là phần bắt buộc của mỗi miếng.

Ăn sushi có thứ tự đúng không?

Hiệp hội sushi Hyogo cho biết thứ tự quan trọng là thứ tự bạn thấy ngon. Hiệp hội nêu việc đi từ vị nhẹ đến vị đậm như một ví dụ, không phải thứ tự bắt buộc. Nếu nhà hàng phục vụ theo suất hoặc đưa ra chỉ dẫn, hãy làm theo thứ tự của quán đó.

Tôi nên làm gì với đĩa lấy từ băng chuyền?

JNTO cho biết không đặt đĩa trở lại băng chuyền sau khi đã lấy. Nếu bạn chưa chắc cách quán vận hành, hãy hỏi nhân viên.

Nếu tôi bị dị ứng hoặc không ăn được một nguyên liệu thì sao?

Hãy liên hệ nhà hàng trước chuyến đi và nói rõ bạn không ăn được gì, rồi xác nhận với quán xem họ đáp ứng được những gì. Hướng dẫn SUSHI JAPAN đề nghị rõ ràng khách báo trước về dị ứng và nguyên liệu không ăn được, nhưng chỉ dẫn đó mô tả dịch vụ của riêng họ, không phải bảo đảm của mọi nhà hàng. Hãy hỏi trực tiếp thực đơn và điều kiện hiện tại của nhà hàng bạn chọn.

Ở nhà hàng sushi có cần đưa tiền boa không?

Hướng dẫn chung về phép lịch sự của JNTO cho biết ở Nhật Bản thường không có thói quen đưa tiền boa. Hãy xem điều kiện thanh toán của nhà hàng bạn chọn, vì cách làm riêng của từng quán có thể khác. Nếu bạn chưa chắc về một khoản phí hoặc cách thanh toán, hãy hỏi nhà hàng trước khi trả tiền.

Bài YouTube nổi bật

How to Eat Sushi: You've Been Doing it WrongMunchiesYouTube · 22,501,349 lượt xemSaito: The Sushi God of TokyoEatyourkimchi StudioYouTube · 13,651,991 lượt xemHow To Eat Sushi The Right WayVICE AsiaYouTube · 8,424,644 lượt xemI Tried EVERY Sushi in Japan 🍣 Inside Tokyo's Conveyor Belt RestaurantsAbroad in JapanYouTube · 2,572,089 lượt xemThe Right Way To Eat Sushi, According To Renowned Japanese Chef Nobu MatsuhisaBusiness InsiderYouTube · 1,582,523 lượt xemEat the Top 15 Most Mind-Blowing Sushi with Lucas Sin in Tokyo's Best Omakase | Best of the WorldNational GeographicYouTube · 970,413 lượt xem5 Things You DON'T Want to Do When Eating SUSHI in JapanLet's ask Shogo | Your Japanese Friend in KyotoYouTube · 935,251 lượt xemJapanese traditional way eating sushiwinnie80YouTube · 864,743 lượt xem